• Energie

    Het goed verwarmen van een woning is essentieel. Onze innovatieve oplossingen zorgen voor een optimaal binnenklimaat.

  • Ventilatie

    Ventilatie is essentieel voor de gezondheid van de bewoners. Maar de levensduur van een gebouw kan ook aanzienlijk worden verkort als er onvoldoende ventilatie is.

  • Bouw

    Bij het bouwen van een woning zijn er veel aspecten waarmee we rekening houden. Hieronder vindt u onze bouwoplossingen.

De Wkb en BENG: een verbouwing van de bouwwereld

De bouwwereld wordt in 2022 zelf stevig verbouwd. De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) én de eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) zorgen voor een rigoureuze verandering. Wat wordt er in de praktijk precies anders? Wat zijn de verschillen tussen de Wkb en BENG? En waar overlappen de wetten elkaar? 
Het niveau moet omhoog. Fouten moeten eerder worden opgespoord. En de werkelijkheid moet overeenkomen met het ontwerp. Om de kwaliteit van gebouwen te verbeteren heeft de overheid besloten om de Wkb en BENG in werking te laten treden. Twee nieuwe wetten, die grote impact hebben op het werk in de bouw.
 

Wat houden BENG en de Wkb precies in?

De BENG beoordeelt de energieprestaties van gebouwen. Voor alle nieuwbouw en ingrijpende verbouwingen geldt dat de vergunningaanvragen moeten voldoen aan de BENG-eisen. De energieprestatie van een gebouw wordt bepaald aan de hand van drie indicatoren: BENG 1 (de maximale energiebehoefte), BENG 2 (maximale primair fossiel energiegebruik) en BENG 3 (minimale aandeel hernieuwbare energie in procenten).
De Wkb gaat nóg verder dan de BENG en ziet toe op de kwaliteit van het ontwerp, de uitvoering én het functioneren van gebouwen. In alle fasen controleert een kwaliteitsborger of aan de eisen is voldaan die staan beschreven in het Bbl (Besluit bouwwerken leefomgeving, de nieuwe naam voor het Bouwbesluit). Ook wordt beoordeeld of de bouw- en installatietechniek goed op elkaar aansluiten.
 

Documentatie

Door het toezicht wordt het veel belangrijker om werkzaamheden goed te documenteren. Bovendien verandert met de Wkb ook de aansprakelijkheid. Alle gebreken zijn voor rekening van de aannemer of installateur, tenzij die kan aantonen dat het gebrek hem niet is aan te rekenen. Al met al wordt het dus cruciaal om aan de hand van checklists een opleverdossier te maken. 

Om het aannemers en installateurs makkelijker te maken te voldoen aan de Wkb heeft Ubbink samen met een aantal partners checklists gemaakt, die gratis te downloaden zijn op www.wkb-checklist.nl.
 

Energieadviseur en kwaliteitsborger 

De beoordeling of aan de BENG en Wkb wordt voldaan, ligt in handen bij twee verschillende personen: respectievelijk de energieadviseur en kwaliteitsborger. De energieadviseur beoordeelt de BENG-eisen. De kwaliteitsborger ziet toe op de hele bouwkwaliteit en controleert of de verwachtingen – een veilig huis is daar één van – worden waargemaakt. Pas als de kwaliteitsborger stelt dat alle werkzaamheden (volgens het Bbl) deugdelijk zijn uitgevoerd, geeft hij zijn goedkeuring. 

Met twee concrete voorbeelden zullen we het verschil tussen de BENG, Wkb, energieadviseur en kwaliteitsborger verduidelijken. In het geval er zonnepanelen worden geïnstalleerd controleert de energieadviseur hoeveel panelen op een dak liggen, of deze panelen voldoende energie opwekken, of de panelen goedgekeurd zijn voor de Nederlandse markt en dat het systeem is aangesloten op de meterkast. De energieadviseur controleert níét of het energiesysteem werkt. Dat is het werk van de kwaliteitsborger.

Een ander voorbeeld. De energieadviseur controleert in een woning of er vloerverwarming en radiatoren aanwezig zijn. Ook toetst hij of deze voldoen aan de eisen in de wet. Of de vloerverwarming een drinkwaterleiding kruist, daar let de energieadviseur niet op. Dat doet de kwaliteitsborger.
 

Improvisatie

Met de invoering van de Wkb en BENG worden improvisatie en aanpassingen een stuk complexer. Zijn er zaken die tijdens de bouw gewijzigd moeten worden, dan moet volgens de Wkb eerst het ontwerp worden aangepast. De aanpassingen in het ontwerp worden dan eerst getoetst door de kwaliteitsborger, pas na goedkeuring kan verder worden gebouwd.

Wil je meer gedetailleerde informatie over de BENG en Wkb? In ons gratis te downloaden whitepaper "BENG versus Wkb" lees je er alles over.

Veelgestelde vragen

Wat houdt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in? 
De Wkb zorgt voor meer toezicht en controle in de bouwsector. De inzet van onafhankelijke controleurs (kwaliteitsborgers) moet ervoor zorgen dat er minder fouten worden gemaakt. Deze controleurs kijken of gebouwen voldoen aan wettelijk vastgelegde technische eisen en dat doen zij in elke fase van de bouw: bij het ontwerpen, tijdens de bouw en na de oplevering. 

Enerzijds is dat natuurlijk goed om de kwaliteit van constructies te garanderen, anderzijds zorgt het voor een verlaging van de kosten voor het herstellen van bouwfouten en gebreken. De Wkb moet ervoor zorgen dat er minder vaak sprake is van bijvoorbeeld constructiefouten, slecht werkende ventilatie of onvoldoende brandveiligheid.

Wanneer wordt de Wkb ingevoerd? 
De Wkb gaat op 1 januari 2023 van start. Vanaf dat moment zal de wet gelden voor relatief eenvoudige constructies, zoals eengezinswoningen. Zo kunnen organisaties in de bouw en gemeenten laagdrempelig leren werken met de nieuwe wet. Als alles goed gaat, zal de Wkb in 2025 ingaan voor alle bouwwerken.

Wat betekent de invoering van de Wkb voor aannemers?
De Wkb benadrukt de verantwoordelijkheid van aannemers om kwalitatief goede bouwwerken op te leveren. Wanneer er bouwfouten worden ontdekt, kunnen klanten van de aannemer eisen dat ze gerepareerd worden. Dat geldt ook als de bouwfouten pas later aan het licht komen. Aannemers worden ook verplicht om klanten te laten weten hoe ze zijn verzekerd tegen faillissement en schaderisico’s.

Doordat de kwaliteit van de bouwwerken constant wordt bewaakt door onafhankelijke kwaliteitsborgers, zullen aannemers minder snel voor vervelende verrassingen komen te staan na de oplevering. Maar dan moeten wel alle stappen van het bouwproces goed worden gedocumenteerd, zodat je laat zien dat je voldoet aan de Wkb.

Wat betekent de invoerving van de Wkb voor installateurs?
Niet alleen aannemers, maar ook installatiebedrijven moeten door de Wkb strikter aan kunnen tonen dat ze voldoen aan kwaliteitseisen. De werkzaamheden van installateurs moeten uitgevoerd worden volgens de eisen uit het Bbl (Besluit bouwwerken leefomgeving, de nieuwe naam voor het Bouwbesluit). In de praktijk betekent dat dat zij alles wat ze doen moeten documenteren en bij ieder onderdeel foto’s toevoegen.

Hoe kan ik aantonen dat ik voldoe aan de Wkb? 
Voor ieder onderdeel van een bouwwerk zijn kwaliteitseisen opgesteld. Het kan dus per bouwwerk enorm verschillen aan welke eisen je precies moet voldoen. Dat kan al snel een complex verhaal worden, maar gelukkig zijn er handige tools die je daarbij kunnen helpen.

Wkb-checklist.nl is zo’n tool. Je kan daarmee eenvoudig en snel een overzicht creëren van alle checklists waar je als aannemer of installateur mee te maken krijgt. Meerdere kwaliteitsborgers hebben Wkb-checklist.nl al positief beoordeeld als Wkb-proof kwaliteitsbewijs. En een groot voordeel ten op zichte van andere tools: je kan gratis gebruik maken van Wkb-checklist.nl!

Lees ook deze blog over Wkb-checklist.nl

 

Wat is het opleverdossier Wkb?
Aannemers moeten volgens de Wkb hun opdrachtgevers uitgebreid inzicht geven in de uitgevoerde werkzaamheden. Dit doen ze met het consumenten opleverdossier. Daarin moeten in ieder geval de volgende zaken voorkomen:
  • Bewijzen dat de werkzaamheden zijn uitgevoerd, zoals foto’s.
  • Beschrijven welke materialen zijn gebruikt en op welke manier ze zijn gebruikt. Daarvoor kan worden gerefereerd aan verwerkingsvoorschriften.
  • Als er wijzigingen zijn aangebracht ten opzichte van de originele bouwovereenkomst, moet dat schriftelijk zijn vastgelegd en inzichtelijk zijn in revisietekeningen.
  • Tekeningen en berekeningen van het bouwwerk en alle afzonderlijke installaties.
  • Gegevens over het gebruik en onderhoud van het bouwwerk.
Wat gebeurt er als de kwaliteitsborger een probleem constateert?
Dan kan de gemeente de bouw (tijdelijk) stilleggen. 

Wat houdt de BENG precies in? 
BENG is de afkorting voor Bijna Energieneutrale Gebouwen. Sinds 1 januari 2021 geldt voor alle nieuwbouw dat vergunningsaanvragen moeten voldoen aan de eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen. Deze eisen komen voort uit het Energieakkoord en uit de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) van de Europese Unie. Het doel van BENG is om de CO2-uitstoot van gebouwen terug te dringen.

Hoe worden de energieprestaties van gebouwen beoordeeld? 
BENG bevat strikte eisen, die zijn onderverdeeld in drie indicatoren: BENG 1, 2 en 3.

BENG 1 stelt een grens aan de hoeveelheid energie voor verwarming en koeling van een gebouw. Dat wordt berekend per vierkante meter gebruiksoppervlak, per jaar. Om hieraan te voldoen moeten gebouwen bijvoorbeeld compact, luchtdicht en goed geïsoleerd zijn. 

BENG 2 bepaalt de hoeveelheid fossiele brandstof die een gebouw maximaal mag gebruiken voor verwarming, koeling, warm water en ventilering. Als een gebouw zelf duurzame energie opwerkt – bijvoorbeeld door zonnepanelen – kan dat worden afgetrokken van het totaal.

BENG 3 houdt in dat ieder gebouw minimaal een bepaald percentage van het totale energieverbruik moet duurzaam moet opwekken. Dit kan bijvoorbeeld door het installeren van zonnepanelen, een warmtepomp of een zonneboiler.

Wat is het verschil tussen de kwaliteitsborger en de energieadviseur? 
De energieadviseur controleert of constructies voldoen aan de BENG-eisen, en de kwaliteitsborger toetst de bouwkwaliteit aan de Wkb-eisen. De kwaliteitsborger houdt zich bezig met het algehele proces, en ziet erop toe dat de verwachtingen – zoals een veilig huis – worden waargemaakt. De energieadviseur is er als een soort extra check op een specifiek onderdeel dat in de bouw tegenwoordig heel belangrijk is: duurzaamheid. Dus de energieadviseur kijkt of de juiste systemen aanwezig zijn (zoals goede zonnepanelen en radiatoren), maar houdt zich niet bezig met de vraag of het ook goed werkt. Dat is de verantwoordelijkheid van de kwaliteitsborger.
Meer informatie